Διαφήμιση
Φυλλάδιο: Κολονοσκόπηση. PDF Εκτύπωση E-mail

Τι είναι κολονοσκόπηση; 

H κολονοσκόπηση είναι μία ενδοσκοπική εξέταση η οποία επιτρέπει στο γιατρό σας να εξετάσει την εσωτερική επένδυση του παχέος εντέρου σας (βλεννογόνο) για τυχόν ανωμαλίες (π.χ. πολύποδες) εισάγοντας ένα λεπτό εύκαμπτο σωλήνα, με διάμετρο όσο το δάχτυλό σας, από τον πρωκτό σας. Το όργανο αυτό, που ονομάζεται κολονοσκόπιο, έχει στην άκρη του μια κάμερα με φωτεινή πηγή και επιτρέπει στο γιατρό σας να προβάλει εικόνες μέσα από το εσωτερικό του παχέος εντέρου σας, σε μια οθόνη βίντεο. 

Γιατί συνιστάται η κολονοσκόπηση;

Η κολονοσκόπηση κυρίως συνιστάται, ως εξέταση ανίχνευσης του καρκίνου του παχέος εντέρου. Ο καρκίνος του παχέος εντέρου, αποτελεί την τρίτη συχνότερη αιτία θανάτων από καρκίνο στις χώρες του δυτικού κόσμου. Ετησίως, περίπου 5.000 νέες περιπτώσεις καρκίνου του παχέος εντέρου διαγιγνώσκονται στην Ελλάδα και 1.500 άνθρωποι πεθαίνουν από την ασθένεια αυτή. Έχει υπολογιστεί, ότι η αύξηση της ευαισθητοποίησης και της προβολής της κολονοσκόπησης ως μέσον πρόληψης του καρκίνου του παχέος εντέρου, θα σώζει τουλάχιστον 1.000 ζωές κάθε χρόνο. Την κολονοσκόπηση μπορεί επίσης να την συστήσει ο γιατρός σας, για την αξιολόγηση ορισμένων ειδικών συμπτωμάτων, όπως αιμορραγία και χρόνια διάρροια. 

Ποιά προετοιμασία απαιτείται για την κολονοσκόπηση;

Σε γενικές γραμμές, η προετοιμασία συνίσταται σε περιορισμό της διατροφής μόνο σε υγρά και στην κατανάλωση ενός μεγάλου όγκου ειδικού καθαρτικού, συνήθως 4 (τεσσάρων) λίτρων, την προηγούμενη ημέρα της εξέτασης. Το έντερο θα πρέπει να είναι απόλυτα καθαρό για την κολονοσκόπηση, ώστε ο γιατρός σας να είναι σίγουρος ότι μπόρεσε να εξετάσει ολόκληρο το έντερο και να δει όλο το εσωτερικό του.


Μπορώ να πάρω τη φαρμακευτική αγωγή μου την ημέρα της προετοιμασίας;

Ο ασθενής μπορεί να συνεχίσει κανονικά να παίρνει τα φάρμακά του την ημέρα της προετοιμασίας, αλλά μερικά σκευάσματα όπως αυτά που επηρεάζουν την πήξη του αίματος ( πχ. ασπιρίνη και τα παράγωγά της ) θα πρέπει να αποφεύγονται για τουλάχιστον 7 ημέρες πριν από την εξέταση. Ενημερώστε το γιατρό σας σχετικά με την αγωγή σας, ιδιαίτερα αν λαμβάνετε ασπιρίνη ή φάρμακα για αρθρίτιδα, αντιπηκτικά όπως η βαρφαρίνη, η ηπαρίνη ή η κλοπιδογρέλη (plavix), ινσουλίνη ή  προϊόντα σιδήρου. Επίσης, φροντίστε να αναφέρετε αν έχετε αλλεργίες σε τυχόν φάρμακα. Οι ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη που λαμβάνουν ινσουλίνη ή άλλα φάρμακα για το σάκχαρο, επειδή την ημέρα της προετοιμασίας δεν θα λάβουν τροφή από το στόμα, θα πρέπει να μη λάβουν και τη φαρμακευτική αγωγή του σακχαρώδους διαβήτη, για να αποφύγουν τυχόν επεισόδιο υπογλυκαιμίας.

Τι συμβαίνει κατά τη διάρκεια της κολονοσκόπησης;

Η κολονοσκόπηση είναι καλά ανεκτή και σπανίως προκαλεί έντονο πόνο στον ασθενή. Ο ασθενής ίσως αισθανθεί  ελαφρά πίεση, φούσκωμα ή κράμπες στην κοιλιά λόγω του αέρα ο οποίος εισάγεται μέσα στο  παχύ έντερο, κατά τη διάρκεια της εξέτασης. Ο γιατρός σας θα σας δώσει ένα ενδοφλέβιο ηρεμιστικό και παυσίπονο για να σας βοηθήσει να χαλαρώσετε και να ανεχτείτε καλύτερα την εξέταση, χωρίς να ταλαιπωρηθείτε. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις, θα ζητήσει τη βοήθεια αναισθησιολόγου, ο οποίος θα σας χορηγήσει κι ένα υπναγωγό φάρμακο, εάν το ηρεμιστικό και το παυσίπονο δεν είναι αρκετά για σάς. Κατά τη διάρκεια της εξέτασης θα ξαπλώσετε στο πλάι, ενώ ο γιατρός σας θα κάνει την κολονοσκόπηση. Η διαδικασία διαρκεί συνήθως περίπου 45 λεπτά, εκτός και αν βρεθεί κάποιος πολύποδας ή άλλη παθολογία πάνω στο βλεννογόνο του εντέρου, για την οποίαν ο γιατρός σας θα χρειαστεί να επέμβει θεραπευτικά (αφαίρεση πολύποδα, καυτηριασμός αγγειοδυσπλασιών  κτλ.). Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο γιατρός δεν θα μπορεί να περάσει μέσα από κάποια απότομη καμπή ή στένωση του εντέρου σας με το κολονοσκόπιο και να εξετάσει το σύνολο του παχέος εντέρου έως εκεί που συναντά το λεπτό έντερο (τελικός ειλεός). Στην περίπτωση αυτή, ο γιατρός σας θα σας συμβουλεύσει, αν τυχόν χρειάζεται, να γίνει κάποια άλλη εξέταση, όπως βαριούχος υποκλυσμός ή εικονική κολονοσκοπηση. 


Τι γίνεται αν η κολονοσκόπηση δείξει κάποια ανωμαλία στο βλεννογόνο του εντέρου;

Εάν ο γιατρός σας πιστεύει ότι μια περιοχή του εντέρου χρειάζεται περαιτέρω αξιολόγηση, μπορεί να περάσει ένα εργαλείο μέσω του κολονοσκοπίου και να λάβει μια βιοψία (ένα μικρό δείγμα του βλεννογόνου του παχέος εντέρου) για ανάλυση. Οι βιοψίες χρησιμοποιούνται για τον προσδιορισμό πολλών παθήσεων και ο γιατρός σας θα λάβει συχνά μια βιοψία από το έντερο σας, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι υπάρχει πάντα υποψία κακοήθειας. Αν η κολονοσκόπηση διεξάγεται για να προσδιοριστούν τα αίτια μιας αιμορραγίας, ο γιατρός σας μπορεί να βρει και να σταματήσει την αιμορραγία μέσω του κολονοσκοπίου, με τη βοήθεια ενέσιμου φαρμακευτικής αγωγής, ή με καυτηρίαση (σταμάτημα της αιμορραγίας με θερμική επεξεργασία) ή με τη χρήση μικρών μεταλλικών clips. Ο γιατρός σας θα ψάξει και πιθανώς να βρει επίσης πολύποδες  κατά τη διάρκεια της κολονοσκόπησης, που πιθανότατα θα αφαιρέσει. Οι διαδικασίες αυτές δεν προκαλούν καθόλου πόνο. 

Τι είναι οι πολύποδες και γιατί θα πρέπει να αφαιρούνται κατά τη διάρκεια της κολονοσκόπησης;

Οι πολύποδες είναι εξογκώματα του βλεννογόνου του παχέος εντέρου και συνήθως είναι καλοήθεις (noncancerous). Ποικίλλουν σε μέγεθος από μια μικροσκοπική κουκίδα, έως και αρκετά εκατοστά. Ο γιατρός σας μπορεί, τις περισσότερες φορές, να καταλάβει αν ένας πολύποδας είναι καλοήθης ή κακοήθης από την εξωτερική του εμφάνιση, αλλά πάντα και εάν είναι εφικτό, θα πρέπει να αφαιρείται για ιστολογική ανάλυση. Επειδή ο καρκίνος αρχίζει ως επί το πλείστον από πολύποδες, η αφαίρεση τους είναι ένα σημαντικό μέσο για την πρόληψη του καρκίνου του παχέος εντέρου. 

Πώς αφαιρούνται οι πολύποδες;

Ο γιατρός σας μπορεί να καταστρέψει μικροσκοπικά πολυποδάκια με  διαθερμία (καυτηριασμός με ηλεκτρικό ρεύμα χαμηλής τάσης) ή να τους αφαιρέσει με σύρμα που ονομάζεται βρόγχος και λαβίδα βιοψίας. Ο γιατρός σας θα περάσει ένα μεταλλικό βρόγχο μέσω του καναλιού βιοψίας του κολονοσκοπίου και θα αφαιρέσει τον πολύποδα από το εντερικό τοίχωμα, χρησιμοποιώντας  ηλεκτρικό ρεύμα. Η διαδικασία αυτή δεν προκαλεί κανέναν πόνο στον ασθενή.


Τι θα συμβεί μετά από την κολονοσκόπηση;

Οι ασθενείς θα πρέπει να παρακολουθούνται, μέχρι τα αποτελέσματα των ηρεμιστικών και παυσίπονων φαρμάκων να έχουν περάσει. Ο ασθενής όταν ξυπνήσει ίσως να αισθάνεται κάποιες κράμπες ή φούσκωμα, λόγω του αέρα που εισάγεται στο παχύ έντερο κατά τη διάρκεια της εξέτασης. Αυτό το αίσθημα θα πρέπει να  εξαφανιστεί γρήγορα, όταν ο ασθενής ''περάσει'' αέρια. Ο γιατρός σας όταν συνέλθετε εντελώς, θα σας εξηγήσει τα αποτελέσματα της εξέτασης και ίσως θα πρέπει να περιμένετε μερικές ημέρες για τα αποτελέσματα της τυχόν  βιοψίας που έχει ληφθεί κατά τη διάρκεια της εξέτασης  Εάν σας έχουν δοθεί ηρεμιστικά κατά τη διάρκεια της διαδικασίας, κάποιος θα πρέπει να σας οδηγήσει σπίτι και να μην οδηγήσετε μόνοι σας, για ευνόητους λόγους. Τις περισσότερες φορές θα μπορείτε να φάτε κανονικά μετά την εξέταση, αλλά ο γιατρός σας μπορεί να περιορίσει τη διατροφή και τις δραστηριότητες σας για κάποιο χρονικό διάστημα, ειδικά μετά κάποιου είδους ενδοσκοπικής θεραπείας που πιθανόν να έχει γίνει.  Ο γιατρός σας θα σας συμβουλεύσει σχετικά με αυτό. 

 

Ποιες είναι οι πιθανές επιπλοκές της κολονοσκόπησης; 

Η κολονοσκόπηση και η πιθανή ενδοσκοπική θεραπεία (π.χ. αφαίρεση πολύποδα) που μπορεί να γίνει κατά τη διάρκεια της εξέτασης, είναι γενικά ασφαλείς πράξεις, όταν πραγματοποιούνται από ιατρούς που έχουν εκπαιδευτεί  ''ειδικά''  κι έχουν εμπειρία σε αυτές τις διαδικασίες. Μια πιθανή επιπλοκή, είναι η διάτρηση του εντέρου, που μπορεί να απαιτήσει χειρουργική επέμβαση για την αποκατάστασή της. Αιμορραγία επίσης, ενδέχεται να παρουσιαστεί στο σημείο της βιοψίας ή της αφαίρεσης πολύποδα, αλλά συνήθως είναι μικρής διάρκειας και άνευ σημασίας. Η αιμορραγία μπορεί να σταματήσει από μόνη της ή να καυτηριαστεί το σημείο  μέσω του κολονοσκοπίου κατά τη διάρκεια της εξέτασης και σπάνια απαιτεί παρακολούθηση. Μερικοί ασθενείς, μπορεί να έχουν μια αλλεργική αντίδραση στα κατασταλτικά φάρμακα ή επιπλοκές από καρδιακή ή αναπνευστική νόσο. Αν και μετά την κολονοσκόπηση οι επιπλοκές είναι σπάνιες, είναι σημαντικό ο ασθενής να αντιλαμβάνεται τα πρώτα σημάδια των πιθανών επιπλοκών και να ενημερώνει άμεσα το γιατρό του. Επικοινωνήστε με το γιατρό σας αν παρατηρήσετε σοβαρό κοιλιακό πόνο, πυρετό και ρίγη, ή αιμορραγία από το ορθό. Σημειώστε ότι η αιμορραγία μπορεί να συμβεί αρκετές ημέρες μετά τη διαδικασία. 

Σημαντική Υπενθύμιση:

Οι πληροφορίες που υπάρχουν μέσα σε αυτό το φυλλάδιο, έχουν ως σκοπό τη γενική ενημέρωση του κοινού σχετικά με την κολονοσκόπηση και την πιθανή ενδοσκοπική θεραπεία στην οποία μπορεί να υποβληθεί ο/η ασθενής κατά τη διάρκεια της εξέτασης αυτής και σε καμία περίπτωση δεν θα πρέπει να αποτελούν αντικατάσταση έγκυρης ιατρικής οδηγίας από το θεράποντα ιατρό σας.